Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành xu hướng tất yếu giúp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm. Tại Nghệ An, đối với các Hợp tác xã, tổ hợp tác và đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi, do điều kiện kinh tế, cơ sở hạ tầng và trình độ tiếp cận công nghệ còn hạn chế, việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm tại các khu vực này vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Nhiều sản phẩm nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa địa phương chưa được khai thác và phát triển đúng mức để đưa ra thị trường rộng lớn hơn. Vì vậy mà hiện nay việc áp dụng CNTT và TMĐT đang được các cấp ngành liên quan và chính bản thân các HTX, tổ hợp tác đẩy mạnh nhằm không chỉ giúp mở rộng thị trường, tăng giá trị sản phẩm mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nghệ An hiện có 926 HTX, 3.120 tổ hợp tác, theo phân vùng của 11 huyện miền núi, vùng cao có 323 HTX (chiếm 35%), 688 THT (chiếm 22 %), rất nhiều sản phẩm mang văn hóa đặc trưng, độc đáo của đồng bào các dân tộc thiểu số như Thổ cẩm được dệt thủ công trang phục truyền thống, túi xách, khăn trải bàn, và đồ lưu niệm với hoa văn độc đáo, mang đậm nét văn hóa của từng dân tộc. Các sản phẩm từ tre, nứa, mây như rổ, rá, giỏ, và nón, được làm thủ công bởi bàn tay tài hoa của đồng bào, các loại nhạc cụ truyền thống như khèn, sáo, và đàn tính là sản phẩm đặc trưng của người Thái và Mông. Dược liệu từ vùng núi như sâm cau, ba kích, và hà thủ ô được sử dụng làm thuốc bổ hoặc trà thảo mộc. Rượu cần của người Thái và Mông được làm từ gạo nếp, men lá, ủ trong chum đất, có hương vị đặc trưng. Cá suối nướng tẩm gia vị, món ăn đặc sản của người Thái. Thịt trâu, bò hoặc lợn được ướp gia vị và treo gác bếp để hun khói, là món ăn độc đáo của người Mông. Tuy nhiên một thực tế là hiện nay chỉ có khoảng 10 % HTX, THT tại vùng miền núi đã ứng dụng công nghệ thông tin vào quảng bá sản phẩm. Trong đó việc quảng bá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử lại càng ít, chỉ có các sản phẩm của một số HTX dược liệu Pù Mát, HTX nông dược Tĩnh Sáng Đường, HTX dược liệu Nghĩa Đàn, HTX bảo tồn và phát triển Trà Shan Tuyết, HTX Trám đen, HTX Dược Liệu Phủ Quỳ, HTX Trà Lân Con Cuông, HTX Thổ cẩm Hoa Tiến, Tổ hợp tác chăn nuôi bò ở Nghĩa Đàn, Tổ hợp tác Cam Vinh tại Quỳ Hợp, Tổ hợp tác Mật Ong tại Thái Hoà… đã đưa lên các hệ thống phân phối, được người tiêu dùng trong cả nước biết đến và được tiêu thụ rộng rãi. Còn một số sản phẩm mặc dù đã xây dựng được thương hiệu như mật ong, mật mía, rượu cần, các món ăn truyền thống, nhạc cụ… nhưng đến nay vẫn chủ yếu là thực hiện cách tiêu thụ truyền thống.
Việc ứng dụng CNTT và TMĐT vào quảng bá, giới thiệu sản phẩm không chỉ giúp các Hợp tác xã và tổ hợp tác vươn ra thị trường trong và ngoài nước mà còn góp phần xây dựng thương hiệu, tăng tính cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi một chiến lược bài bản, sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và hạ tầng kỹ thuật cần thiết cho người dân.
Đặt trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, việc thúc đẩy ứng dụng CNTT và TMĐT tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là trách nhiệm xã hội, đóng góp vào việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, đảm bảo an sinh xã hội và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống trên địa bàn tỉnh.
Thời gian qua, Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức các lớp tập huấn để tuyên truyền, hướng dẫn, quảng bá giới thiệu sản phẩm. Thông qua các lớp tập huấn đã hỗ trợ các Hợp tác xã, Tổ hợp tác, dân cư vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh được tiếp cận thông tin về khoa học công nghệ, nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử để hợp tác liên kết sản xuất, quảng bá, giới thiệu, kết nối, tiêu thụ các sản phẩm của các hợp tác xã, tổ hợp tác, dân cư vùng đồng bào DTTS&MN đối với thị trường trong nước và ngoài nước thông qua các sàn giao dịch, chợ thương mại điện tử và chợ sản phẩm trực tuyến.

Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ thông tin của nhiều Hợp tác xã, tổ hợp tác và người dân còn nhiều tồn tại, khó khăn như chưa nhận thức được tầm quan trọng của công nghệ thông tin và thương mại điện tử trong việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt ở những khu vực có trình độ dân trí thấp, khiến việc tiếp cận và sử dụng các công cụ TMĐT trở nên khó khăn. Mạng lưới Internet ở các vùng sâu, vùng xa còn chưa ổn định hoặc chưa được phủ sóng đầy đủ. Điều này ảnh hưởng lớn đến khả năng truy cập và sử dụng các nền tảng TMĐT, thiếu các thiết bị công nghệ như máy tính, điện thoại thông minh, và các công cụ hỗ trợ khác để triển khai bán hàng trực tuyến. Nhiều HTX và THT có quy mô nhỏ, thiếu vốn đầu tư để xây dựng website, tham gia sàn TMĐT hoặc triển khai chiến lược quảng bá chuyên nghiệp, nhiều HTX và THT chưa biết cách xây dựng thương hiệu số, thiết kế bao bì sản phẩm hấp dẫn hay tạo nội dung thu hút khách hàng trên mạng xã hội và các sàn TMĐT

Để phát huy hiệu quả việc ứng dụng CNTT và thương mại điện tử tại vùng đồng bào DTTS&MN trên địa bàn tỉnh, thời gian tới cần thúc đẩy việc tuyên truyền, hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số hiểu về lợi ích của việc ứng dụng CNTT vào quảng bá và kinh doanh sản phẩm. Tạo một nền tảng trực tuyến dành riêng để giới thiệu và tiêu thụ các sản phẩm đặc trưng của tỉnh Nghệ An, hỗ trợ các HTX xây dựng logo, bao bì, và thương hiệu chuyên nghiệp. Đẩy mạnh việc sử dụng các nền tảng như Facebook, TikTok, YouTube để quảng bá sản phẩm thông qua video, livestream. Đăng ký các tiêu chuẩn như OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm), VietGAP, hoặc hữu cơ để tăng giá trị sản phẩm, liên kết với các công ty CNTT để xây dựng và vận hành nền tảng TMĐT, phát triển mạng lưới phân phối, bao gồm cả trực tiếp (tại chợ, cửa hàng) và trực tuyến… Việc triển khai đồng bộ các giải pháp này không chỉ góp phần tăng cường năng lực cạnh tranh cho sản phẩm địa phương mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi Nghệ An.
Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành xu hướng tất yếu giúp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm trên toàn cầu. Đặc biệt, đối với các Hợp tác xã, tổ hợp tác và đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi, việc áp dụng CNTT và TMĐT không chỉ giúp mở rộng thị trường, tăng giá trị sản phẩm mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc và nâng cao chất lượng cuộc sống.